طی سال های اخیر تحقیقات زیادی راجع به روشی درمانی تحت عنوان پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) و اثربخشی بالقوه آن در روند بهبود و درمان بسیاری از آسیب ها صورت گرفته است. روشی نو ظهور که به دلیل ایمنی بالا و البته اثرگذاری قابل توجه، بسیاری از پزشکان را به این تکنیک درمانی جذب نموده است.
حتی این روش جهت درمان آسیب های مزمن تاندون و یا پیچ خوردگی زانو برای ورزشکارانی مشهور همچون رافائل نادال ستاره تنیس و یا تایگر وودز گلف باز مشهور نیز مورد استفاده قرار گرفته است. بسیاری از ورزشکاران، PRP را روشی قابل اعتماد برای بازگشت هر چه سریعتر به میادین مسابقه می دانند.
اما این تنها کاربرد این روش درمانی فوق العاده نیست. آن چه که بیش از پیش نام این روش را بر سر زبان ها آورده، کاربرد مؤثر آن در برخی عمل های زیبائی، از قبیل درمان ریزش مو و یا هدف قرار دادن علائم پیری نظیر چین و چروک پوست است.
پلاکت درمانی یا پی آر پی PRP چیست ؟
درمان با پلاسمای غنی از پلاکت، که در ایران آن را با نام پلاکت درمانی و یا پی آر پی می شناسیم، روشی نوین جهت بهبود رشد و التیام بافت های بدن می باشد. PRP با جداسازی پلاسمای خون، افزایش غلظت و سپس تزریق آن به بافت ها، به تولید سلول های تازه و سالم در بافت بدن کمک کرده و باعث افزایش سرعت روند بهبود آسیب ها خواهد شد. این تزریق می تواند آسیب هایی نظیر پارگی تاندون آشیل، درد شانه ناشی از پارگی روتاتور کاف، و بسیاری از آسیب های بافت های نرم را بهبود بخشد.
در حقیقت پلاسما بخش مایع خون محسوب می شود که حاوی گلبولهای قرمز و سفید، ویتامین ها و مواد معلقی است که با جداسازی گلبول های قرمز رنگ آن مایل به زرد خواهد شد. پلاکت یا ترومبوسیت نیز از جمله مواد معلق در پلاسما به شمار می رود که عملکرد اصلی آن، کمک به لخته شدن خون در هنگام بروز آسیب هایی نظیر بریدن بخش هایی از بدن است. این پلاکت ها، با ترشح فاکتورهای رشد مورد نیاز جهت تقویت سلول، به رشد و تکثیر سلول ها و شروع روند بهبود بافت بدن کمک می کنند.
پروسه پلاسما درمانی در ابتدا با گرفتن ۳۰ الی ۶۰ میلی لیتر (با در نظر گرفتن موضع تحت درمان) از خون فرد آغاز می شود. سپس نمونه خون گرفته شده به داخل سانتریفیوژ انتقال داده شده و با چرخش سریع نمونه، کلیه اجزا خون طی این فرآیند جداسازی می شود. پس از این مرحله به طور معمول چند میلی لیتر پلاکت، با غلظتی ده برابر پلاکت موجود در خون تولید خواهد شد. در مرحله آخر پس آماده سازی لازم موضع تحت درمان، پلاکت فعال شده به طور مستقیم به بافت بدن فرد آسیب دیده تزریق می شود.
اما در بخش بعد به بررسی کاربردهای این تکنیک درمانی- زیبائی و نحوه تزریق آن خواهیم پرداخت. پس با ادامه مطلب همراه ما باشید.
نحوه تزریق پی آر پی
کلیه مراحل پلاکت درمانی، از نمونه گیری تا تزریق، تقریبا در حدود یک ساعت زمان خواهد برد. به طور معمول در این روش از بی حسی موضعی جهت کاهش درد تزریق استفاده شده و در برخی موارد جهت تعیین محل دقیق سوزن نیز، از سونوگرافی استفاده می شود و در مرحله آخر پلاسمای غنی از پلاکت به آرامی به موضع تحت درمان تزریق خواهد شد. تمامی این مراحل در کلینیک های زیبایی و در مطب پزشک قابل اجرا بوده و بیمار پس از تزریق می تواند به فعالیت های عادی خود ادامه دهد.
کاربردهای روش درمانی پی آر پی
تکنیک جدید پلاکت درمانی و یا PRP کاربردهای بسیاری در حوزه سلامت و زیبائی دارد که در این جا به بخشی از این کاربردها اشاره خواهیم کرد:
PRP در کاشت و درمان ریزش مو
ریزش مو یا داشتن موهای کم پشت و یا در اصطلاح طاسی، یکی از مشکلات رایج افراد در سرتاسر جهان است. چالشی که میلیون ها زن و مرد، به ویژه پس از دوران میانسالی، با آن دست و پنجه نرم می کنند که ناشی از عوامل متعددی از جمله استرس می تواند باشد. طبق تحقیقات اخیر، پی آر پی به عنوان تکنیکی جدید، با تزریق در پوست سر می تواند به درمان ریزش موی غیر ارثی بپردازد. عموماً مشکلات مربوط به کم پشتی و یا طاسی موها نیاز به دوره های پلاکت درمانی ۴ الی ۶ ماهه دارد. (یک بار در ماه)
جهت مراجعه برای استفاده از این روش نیاز است که بیمار به طور کامل موهای خود را شسته و از هیچ نوع محصول حالت دهنده بر روی موهای خود استفاده ننماید. همراه داشتن یک کلاه کاملاً تمیز نیز جهت محافظت از بهداشت محل تزریق و جلوگیری از آلوده شدن موضع توصیه می شود.
در پی آر پی مو و پوست سر، ابتدا پزشک نمونه خون را از بازوی فرد گرفته و طی مراحلی که در بخش های قبل اشاره شد PRP را تهیه می نماید. سپس بعد از استفاده از لیدوکائین جهت بی حسی، پزشک متخصص با احتیاط کامل پی آر پی را به چندین نقطه در زیر پوست سر تزریق می کند. به این ترتیب پلاکت ها فاکتورهای رشد خود را آزاد کرده و روند طبیعی تکثیر سلول رشد و تجدید بافت را ایجاد می نماید. این روش تقویت مو چیزی در حدود ۳۰ دقیقه زمان خواهد برد و فرد بعد از تزریق به راحتی می تواند به فعالیت های خود ادامه دهد.
توصیه می شود پس از پلاسما درمانی مو، فرد تا ۴۸ ساعت از شستن موهای خود و استفاده از محصولات مراقبت پوست و مو خودداری نماید. توجه داشته باشید امکان بروز درد، کبودی و یا تورم به مدت دو الی سه روز بعد از تزریق در ناحیه مورد نظر وجود دارد که در صورت صلاحدید پزشک، مصرف استامینوفن جهت کاهش درد مانعی ندارد. همچنین یک هفته پس از درمان با پلاسمای غنی از پلاکت، رنگ زدن موها بلامانع است.
اثر درمانی با این روش بی نظیر حدأقل پس از مدت ۶ ماه قابل مشاهده بوده و ممکن است جهت حفظ بهبود رشد و بافت مو، ادامه این روش درمانی پس از مدت مقرر نیز توصیه شود. لازم به ذکر است پلاسما درمانی ضمن ضخیم نمودن موهای موجود، به رشد ریشه موهای پیوندی در کاشت مو نیز کمک می نماید به همین جهت یک مکمل خوب و تأثیرگذار در کاشت مو نیز محسوب می شود. در این حالت PRP به صورت اسپری بر ناحیه کاشت نیز مورد استفاده قرار می گیرد.
طبق مطالعات انجام شده تا به امروز، پی آر پی را می توان یک روش مفید طبیعی و غیرتهاجمی به شمار آورد که تأثیرات مثبت آن تا حدودی به اثبات رسیده است. در حقیقت پلاکت درمانی، ضمن کاهش التهاب پوست سر و توقف ریزش موها، باعث افزایش ضخامت و تراکم بیشتر موها می شود.
PRP در جوان سازی پوست
پیر شدن پوست باعث بروز علائمی نظیر دیسکرومی، خشکی، لکه های پوستی و چین و چروک در پوست خواهد شد. علاوه بر این، با بالا رفتن سن روند جایگزینی سلول ها و ترمیم جای زخم بسیار کند خواهد شد و تغییراتی نظیر افتادگی و یا چروک های ریز پوست نیز رخ خواهد داد.
از آن جا که تجربه بالینی استفاده از PRP تا حدود زیادی اثبات کننده تأثیرات قابل توجه آن در جوان سازی پوست بوده است، این روش را می توان نوعی محرک طبیعی ایمن، با اثری فوری و طولانی مدت و نتایجی طبیعی در جوان سازی پوست به شمار آورد. با توجه به روش تهیه PRP از خون خود فرد، می توان گفت احتمال بروز واکنش های آلرژیک و یا هر نوع حساسیت پوستی در این تکنیک بسیار کم است.
پلاسمای غنی از پلاکت پس از تزریق به نواحی مشخص از پوست صورت، شر وع به تحریک رشد سلول و بهبود آن نموده و باعث بهبود روند رشد کلاژن ها خواهد شد که نتیجه آن احیای بافت پوست و بالا رفتن سرعت روند ترمیم پوست می باشد. در نهایت استفاده ازاین تکنیک سبب ایجاد پوستی با ساختاری صاف، ظاهری سالم، نرم و ارتجاعی خواهد شد.